Kırk yaşında padişah olan III Mustafanın saltanatının ilk beş yılı âlim ve sair bir olan Koca Ragip Paşanın sadrazamlığı sayesinde sulh ve sükûn içinde geçti. Lâkin onun ölümünün müteakip Sultan Mustafa Rusya'ya karşı harbi isteyecek insanları sadrazam yapmaya çalıştı. Kendisi Ruslara derin bir kin beslemekteydi. Buna karşılık Rusların da Lehistan'ı kendi isteklerine rametmiye çalışmaları ve açıktan açığa harb politikası gütmeleri harbi mecburi kildi.

Harbin ilk senesi içinde bir hayli muvaffakiyetler kazanıldı, lâkin 1770 yılında mağlûbiyetler birbirini takip etti. Askerin disiplini çok bozuktu. Bir kısım asker dara geldince meydanı terk ederek dağılıyordu. Onun için dirki, 180 bin kişilik Osmanlı ordusu kendisinin üçte biri olan Rus ordusuna Kartal mevkiinde maglup olmuştu. Ruslar Kırım'a girmiş, tuna'nın güneyine sarkmış, Batik denizini dolasan Rus filosu Çeşme'de donanmamızı yakmıştı. III Mustafa devrinin mühim icraatı meyaninda, ordunun Avrupa tarzında ıslahı için aslen bir Macar olan Baron de Tott'un devlet hizmetine alınarak topçu ocağının ıslahına gayret edilmesi ile yeni toplar dökülmesini ve 1773 de Mühendis hane-i Bahrii Hümayun'un açılmasını, Fransa'dan astronomi ve tip kitapları getirterek türkçeye tercüme edilmesini zikretmek gerekir.

Coçukları: Selim (padişah olmuştur) , Mihrimah, Mihrisah, Mehmet, Sah, Fatma, Beyhan, Hatice, Hibetullah