Padişah ordusunun Nizip'te Mehmet Ali Pasa kuvvetlerine mağlubiyeti haberi Istan bula gelmeden tahta çıkan Abdülmecid'in 1861 yılına kadar devam eden saltanatı sırasında en mühim dahili hadise ve icraat 3 Kasım 1839 da Tanzim atin ilânıdır. Tanzim atin ilân edilmesine ve Tanzimat fermanında yapılacağı bildirilen şeylerin yerine getirilmesinde asil rolü olan şahıs Mustafa Reşit Pasadır. Tanzimat fermanı ile; padişah birtakım haklarından feragat etmiş, mahkemesiz idam kaldırılmış, Müslim ve gayrimüslim tebaa için eşitlik kabul edilerek can, mal , ırz masuniyeti esas kılınmak istenmiş, vergi ve askerlik isleri yeni ve adaletli bir sisteme bağlanmaya çalışılmıştır.

Tazimatla memlekette idari, siyasi ve kültürel birtakım değişiklikler olmuştur. Devletin idare seklini Avrupa devletlerininkine benzetilmesi için II Mahmut zamanında yapılanlar daha fazla geliştirilmiş ve yeni vekâletler ihdas edilmiştir. Kültür alanında ilerlenmişe bilhassa önem verilerek Rüsdiye ve İdadi okulları öğretmen yetiştirmek için 1848 de öğretmen okulu açılmıştır. Avrupa'ya öğrenci gönderilmiş Encümen-i Danis adıyla 1851 de İlk Türk İlimler akademisi yerini tutan bir teşekkül meydana getirilmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu sınırları dahilinde şeriat mahkemeleri dışında ilk nizami mahkemeler olan asliye ve ticaret mahkemeleri de Tanzimat hareketinin bir icabı olarak 1846 da kurulmuştur. 1839 Gülhane hatti Hümânununda yapılacağı bildirilen şeylerin daha geniş şekilde tatbik edileceğine dair 1856 Islahat fermanı da Abdülmecit zamanında ilân olunmuştur.

Abdülmecit devrindeki siyasi hâdise ve icraat arasında en mühim mesele de Kirim Harbidir. Osmanlı devletinin birtakım ıslahat hareketliyle kendisine çekidüzen vererek kuvvetlenmesini istemeyen Rusya, Kudüs'teki mukaddes makamlar isini mesele yaparak hudutlarımıza tecavüz etmiştir. Tuna boylarında muvaffakiyetli muharebeler verdiğimiz bu harbde Ruslar bir aralık Sinop'ta donanmamızı gafil avlayarak yakınca, İngiltere ve Fransa Osmanlı devletiyle ittifak ederek harbe karışmış ve muharebe sahası Kırım'a intikal etmiştir. İngiltere ve Fransa ittifakının tahakkukunda, Tanzimat hareketinin Avrupa'da lehimize uyandırdığı cereyanın ve Mustafa Resin Paşanın diplomatik iktidarının hayli rolü olmuştur. Bu ittifaka bilâhare Pivemonte de katilmiş, Harb Osmanlı devleti ve müttefiklerinin üstünlüğüyle sona erip 1856 yılında Paris muahedesi imzalanmıştır.

Abdülmecit devrinde birtakım imar hareketleri de göze çarpar. Dolmabahçe sarayı, Gureba ve Haseki hasta haneleri, Hirkai Serif, Besiktas ve Tesvikiye camileri bu devrin eserleridir. Avrupadan ilk defa borc parada bu padişah zamanında alinmistir.

Coçukları: Behiye Sultan, Mevhibe Sultan, Murat (padişah olmuştur), Aliye Sultan, Abdülhamit(padişah olmuştur), Naile Sultan, Sabiha sultan, Mehmet Reşat (padişah olmuştur), Behice Sultan, Fatma Sultan, Vahdeddin (padişah olmuştur), Münire Sultan, Refia Sultan, Burhaneddin Efendi, Behaeddin Efendi, Mediha sultan, Ziyaeddin, Mehmet Efendi, Nizameddin Efendi, Makbule Sultan