Ağabeyi Abdülmecid gibi Tanzimat devri padişahlarından olan Abdülâziz'in on beş yıllık saltanatı esnasında devleti sarsıntıya uğratacak büyük bir harb olmadığından, bilhassa Tazimatla açılan kültür yolundaki gelişmelerde ileri adımlar atıldı. Bu cümleden olarak, Galatasaray Liseli ile Mülkiye Tıbbiyesi acildi. Abdülâziz yurdun imarını ve kültür yüksekliğini istiysen bir insandı.

Türkiye'de ilk defa posta pulu kullanılması, ilk sanayi sergisinin açılması, İstanbul'da ilk tramvay isletilmesi de Abdülâziz devrinin icraatındandır. Mısır valilerine Hıdiv unvanı verilmesi, Amerikana ilk defa Türk elcisi gönderilmesi de Abdülâziz devrinde cereyan etmiştir.

Osmanlı hudutları dışına çıkan ilk padişah Abdülâziz'dir. Fransa ve İngiltere'ye seyahat eden padişah Fransa'da III Napolyon, İngiltere'de Biktorya ile görüşmüştür. Abdülâziz'in seyahati Avrupa da Türkler lehine sempati uyandırmıştır. Tanzimat devrinin meşhur sumalarindan olan Ali ve Fuat Paşalar sadrazamlık ve hariciye nazırlıklarında bulunduklarından Abdülaziz devrinin mühim icraatında bu şahısların payları pek büyüktür.

Abdülâziz ordu ve donanmanın kuvvetlenmesini fazlaca gözeten bir hükümdardı. Avrupa'dan alınan borc paralarla ordu ve donanma kuvvetlendirildi. Haliç tersanesi esaslı şekilde geliştirildi. Donanmamız dünya ikincisi durumuna yükseldi. Abdülâziz borc alınan paraların bir kısmı ile Beylerbeyi ve Çırağan saraylarını yaptırarak israflara da sebep oldu.

Abdülâziz'in padişahlığı sırasında, memlekette hürriyet rejiminin kurulmasını isteyen kimselerden mütesekkil Yani Osmanlılar adini taşıyan gizli bir cemiyet kurulmuştu. Bunlara karşı hükümetçe müsamahasızlık ve takibat icra edildi. Böylece hürriyet taraftarlarına karşı Osmanlı devletinde ilk takibat hareketi Abdülâziz zamanında icra edilmiş oldu.

Coçukları: Mahmut Celâleddin Efendi, Seyfeddin Efendi, Saliha Sultan, Selim Mehmet Efendi, Yusuf Izzeddin Efendi, Emine Sultan, Nazime Sultan, Abdülmecit (Abdülaziz'in Hayranidil kadından 30 Mayıs 1868 de doğan oğlu olan Abdülmecit, padişah Mehmet Vahdeddin'in memleketi terk etmesi üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisince 18 Kasım 1922 de halife seçilmiş ve 3 Mart 1924 e kadar bu makamda bulunmuştur. Son halife olan Abdülmecit, halifeliğin Büyük Millet Meclisince ilgasıyla bütün Osmanlı hanedanı mensuplarıyla birlikte 4 Mart 1924 de memleket sınırları dışına çıkarılmıştır. Kendisi 1944 yılında Paris'te ölmüştür.)