Birinci Dünya Harbi müttefikler aleyhine hızlı inkisaflar
kaydettigi sırada Mehmet Resad'in ölümü üzerine tahta gecen
Mehmet Vahdeddin, Osmanlı padişahlarının sonuncusudur. Vahdeddin,
tahta geçtiği günlerde İngilizler Kudüs'ü almışlar, Irakta
da Musul'a kadar ilerlemişlerdi. Bilâhare mağlubiyet katileştiğinden
padişahlığının dördüncü ayinin sonunda Mondros mütarekesi
imzalanarak harbe son verildi.
Mütarekenin imzası üzerine devleti harbe sokmuş bulunan
Ittihad Terakki partisi büyükleri memleketten kaçtıklarından,
harbin felâketli neticelerinin tasfiyesi isi Vahdeddin'in
omuzlarına kalmıştı. Lâkin Mehmet Vahdeddin, bu kadar ağır
yükü kaldıracak ve selâmet yolunu açacak bir şahsiyet olmadıktan
başka, milletinin istiklâl azminin neler yapmaya kadir olabileceğini
seziü takdir edememesi de kendisini hainlik derecesine bardiracak
ağır hatalar islemeye kadar götürdü. Bilhassa Damat Ferit
gibi düşmanların her dediğine boyun eğen bir adamı defalarca
sadaret makamına getirmesi ve sadrazamı ile birlikte Anadolu'daki
millî harekete cephe alması, memleketi kurtarmak için didinen
Mustafa Kemal'i idama mahkum eden fetva çıkarttırması affedilir
şeyler değildir. Millet en kara günlerini o padişahken yasamış
ve vatan toprakları yer yer düşman istilâsına uğramış. Türk
tarihinin en kara vesikası olup yalnızca kağıt üzerinde
kalan Sevr Muahedesi onun sadrazamı olan Damat Ferit Pasa
tarafından imzalanmıştır. Mehmet Vahdeddin düşmanların yaptıklarına
seyirci kalır ve katta boyun eğerken Mustafa Kemal önderliğinde
Türk milletinin teşkilâtlanması ve silâhlı mücadelesi devam
etti. 23 Nisan 1920 de Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılmasıyla
millet tam bir hükümete de kavuştu. Güneyde Fransızlarla,
doğuda Ermenilerle ve Gürcülerle yapılan çarpışmalar muvaffakiyete
ulaştırıldıktan sonra Bati cephesinde Yunanlara karşı daha
şiddetle vuruşuldu. İnönü harblerini Sakarya zaferi , onu
da Büyük Taarruz takibederek Yunan kuvvetleri ezilip 9 Eylül
1922 de Türk askeri İzmir'e girdi, ve vatan kurtarıldı.
İstanbul ve Doğu Trakya'nın kurtarılışı da Mudanya mütarekesi
ile temin edildikten sonra 1 Kasım 1922 de Büyük Millet
Meclisince saltanat ilga edildiğinden, Vahdeddin'in hükümdarlığı
ile birlikte Osmanlı padişahlığı da sona ermiş oldu.
Coçukları: Ulviye Sultan, Sabiha Sultan
, Ertuğrul Efendi