Türk, Şair.
Ulusçu, halkçı görüşleri savunduğu şiirleriyle Milli Edebiyat akımının öncü
şairleri arasında yer almıştır.
13 Mayıs 1869'da
İstanbul'da doğdu, 14 Ocak 1944'de aynı kentte öldü. Beşiktaş Askeri Rüştiyesi'ni
bitirdikten sonra bir süre Mülkiye Mektebi'nin idadisinde okudu. 1887'de Babıâli
Sadaret Dairesi Evrak Odası'nı aylıksız kâtip olarak atandı. 1899'da Hukuk Mektebi'ne
başladı. öğrenimini ABD'de tamamlamak üzere okuldan ayrıldı. Ancak bu isteği
gerçekleşemedi. Memurluk yaşamına döndü. ıttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdi.
şiirlerinde dile getirdiği düşünceler, yansıttığı gerçekler saray tarafından
kuşkuyla karşılandığı için 1907'de Erzurum rüsumat nazırlığına gönderildi. II.
Meşrutiyet sonrası 1909'da bahriye müsteşarlığına, bu görevi istemeyince de
Hicaz valiliğine atandı. Bir yıl sonra Sivas valiliğine getirildi. Ancak çalışması
engellenince, üç ay sonra bu görevinden de ayrılarak ıstanbul'a döndü. Türk
Ocağı'nın kurucuları arasında yer aldı, derneğin başkanı oldu. çıkarılan Türk
Yurdu dergisinin de sorumluluğunu üstlendi. İttihat ve Terakki yönetimiyle arası
açılınca Erzurum valiliği göreviyle 1911'de ıstanbul'dan uzaklaştırıldı. Ertesi
yıl da emekliye ayrılmak zorunda bırakıldı. 1913'te Musul milletvekili seçildi.
Halide Edip, Köprülüzade Fuat ve Hamdullah Suphi ile birlikte Hars ve ılim Heyeti
üyeliğinde bulundu. Milli Türk Fırkası'nın kurucuları arasında yer aldı. I.
Dünya Savaşı sonunda ıstanbul işgal edilince, 1921'de Anadolu'ya geçti. Atatürk
tarafından ilgiyle karşılandı. Antalya, Adana, ızmir yörelerinde dolaşarak halkın
ve ordunun manevi gücünü arttırıcı konuşmalar yaptı, şebinkarahisar, Urfa ve
ıstanbul milletvekili seçilerek beş dönem meclise girdi.
Mehmed Emin Yurdakul
edebiyat yaşamına Servet-i Fünun döneminde başlamıştır. ılk kitabı Türkçe şiirler
ilgiyle karşılanmış, yankılar uyandırmıştır. Dönemin şiir anlayışı dışında,
hece ölçüsünü kullanarak yazdığı şiirlerinde yalın bir dil kullanmıştır. Türk
edebiyatına halk sesini getiren şair olarak nitelendirilmiştir. Osmanlıcılık
ve ıslamcılık akımlarına karşı Türkçülük akımını savunan, bu konudaki düşüncelerini
dile getiren öğretici şiirler yazmıştır.
şiirde biçim yönünden
yenilikler yapmıştır. Geleneksel Türk şiirinde sürekli kullanılan kalıpların
yerine 4+4+4+3=15, 4+4+4+5=17, 4+4+4+7=19 gibi alışılmışın dışında kalıplar
kullanmıştır. Dörtlük geleneğinin dışına çıkarak üçer, altışar, sekizer dizelik
kıtalar kurmuştur. Servet-i Fünun doğrultusunda Batı'dan gelen sone biçiminde
şiirler de yazmıştır.
Halkçı, ulusçu
düşünce ve duyguları dile getirmiştir. Toplumsal ve ulusal konuları işlemiştir.
Halkın ve ülkenin gerçeğini, özgürlük istemini yansıtmıştır. Coşku, umut, yüreklendirme
ve öğreticilik, şiirinin belirgin öğeleri olmuştur.
YAPITLAR (başlıca):
şiir: Türkçe şiirler, 1899; Türk Sazı, 1914; Ey Türk Uyan, 1914; Tan Sesleri,
1915; Zafer Yolunda, 1918; Aydın Kızları, 1919; Dante'ye, 1920; Mustafa Kemal,
1928; Ankara, 1939.